Tính đến tháng 3 năm 2011, Thảo Cầm Viên đã có 147 năm tuổi. Khởi công xây dựng vào tháng 3/1864, Thảo Cầm Viên lúc ban đầu là một công viên rộng 12 ha, do Nhà thực vật học nổi tiếng người Pháp J.B.Louis Pierre sáng lập và làm Giám đốc đầu tiên.
Thảo Cầm Viên có nhiều loại cây quý ở trong nước và trên thế giới
Đến năm 1865, nơi đây được mở rộng thêm 8 ha nữa, và là vườn ươm nhiều giống cây du nhập trong đó trồng nhiều loại cây quý ở trong nước và trên thế giới, nhập từ Ấn Độ, Thái Lan, Lào, Campuchia… có giá trị kinh tế cao như cao su, cà phê, ca cao, măng cụt, vú sữa, sầu riêng, xà cừ, dầu rái…, đồng thời người Pháp cũng phát triển ở đây một số vườn thú, vì vậy công viên này được đặt tên là Sở Thú.Đến năm 1924, Sở Thú được mở rộng thêm 13 ha. Năm 1956, chính quyền Sài Gòn cho tu sửa, tái thiết lại và năm 1966 đổi tên thành Thảo Cầm Viên. Từ năm 1989, Thảo Cầm Viên lại được cải tạo, mở rộng và du nhập thêm nhiều giống mới, trồng thêm một số loài cây quý.
Bộ sưu tập thú của Thảo Cầm Viên hiện có đến 600 đầu thú thuộc 125 loài với tổng diện tích chuồng trại lên đến 21.352m2, ngoài ra còn có 1823 cây gỗ thuộc 260 loài: 23 loài lan nội địa, 33 loài xương rồng, 34 loại bon-sai và thảm cỏ xanh trên diện tích 20 ha, và vẫn đang được bổ sung thêm. Năm 1990, Thảo Cầm Viên là thành viên chính thức của Hiệp hội các vườn thú Đông Nam Á, và đây cũng là một trong những công viên khoa học lớn nhất Đông dương.
Thảo Cầm Viên thu hút du khách thiếu nhi bởi những động vật vừa đa dạng, vừa lạ mắt. còn với những ông bố, bà mẹ thì vào nơi đây chủ yếu để cho con cái học hỏi vừa tìm một khoảng không gian xanh hiếm hoi giữa đất Sài Thành.
Thảo Cầm Viên thu hút du khách bởi những động vật vừa đa dạng, vừa lạ mắt
Tại sao nơi này lại gắn bó với nhiều thế hệ như thế, có lẽ bởi vì lịch sử lâu đời của nó, bởi vì hàng cây xanh với gốc cây mấy người ôm không xuể, bởi vì…con đường đá, chuồng thú đầy rêu phong. Thảo Cầm Viên được xây dựng và hoàn thành vào năm 1865, do một chuyên viên nghiên cứu thực vật người Pháp tên J.P Louis Pierre, trong đây được trồng nhiều loại cây quý hiếm được nhập khẩu từ Lào, Thái Lan, Ấn Độ… chính vì thế mà Thảo Cầm Viên là nơi bảo tồn động thực vật đứng hàng thứ 8 trên thế giới.
Du khách đến đây ai cũng thích thú khi bước vào những ngôi nhà có kiến trúc như những lâu đài trong truyện cổ tích. Ở đây, Viện Bảo Tàng được xây dựng theo kiến trúc cung điện mùa hè Bắc Kinh. Có cả lăng tẩm các vị vua chúa ở Cung đình Huế và những chiếc cầu cong cong xinh xắn dưới khoảng xanh mát mẻ. Cây cối đa dạng, cao to, có những cây nhìn rất quen thuộc, đoán già đoán non tên chúng nhưng chắc chắn khi xem lại bảng tên thì bạn sẽ bật cười bởi cái tên dài ngoằn, lạ lẫm.
Thảo Cầm Viên gắn bó với nhiều thế hệ người Sài Gòn
Tham quan chán, bạn hãy mau chóng đến thăm chuồng thú nhé. Đông người ghé nhất là chuồng khỉ, những chú khỉ chí chóe dưới những cánh tay chào mời của cô bé, câu bé. Sau đó là ghé qua chuồng voi, những chú voi hiền từ ăn mía bằng chiếc vòi một cách từ tốn. Chuống hổ không xa lắm với những chú hổ nằm mệt mỏi vẻ chán chường mọi sự. Ngoài những con vật quen thuộc, tại Thảo Cầm Viên còn quy tụ nhiều động vật quý hiếm khác: tắc kè, trăn, hươu cao cổ… Có hơn 125 loài động vật và 260 loài thực vật nên Thảo Cầm Viên được xem như là vườn thú lớn nhất quốc gia.